Sefydlwyd Cymru Yfory ym mis Gorffennaf 2004, o dan gadeiryddiaeth Archesgob Cymru, mewn ymateb i argymhellion Adroddiad Comisiwn Richard a gyhoeddwyd ym Mawrth 2004, yn y gobaith o annog a chefnogi trafodaeth bellach ar yr argymhellion ar bwerau'r Cynulliad Cenedlaethol led led Cymru.
Mae Cymru Yfory yn gorff aml-bleidiol, traws-sector, aml-ffydd, sy'n dod ag ystod eang o unigolion sy'n weithgar yng nghymdeithas sifil Cymru.
DATGANIAD DROS DDEMOCRATIAETH GYMREIG
Lansiwyd Datganiad dros Ddemocratiaeth Gymreig Cymru Yfory ar 10fed o Fehefin 2009 gyda chant o lofnodywr gwreiddiol gan gynnwys pobl amlwg ym myd chwaraeon, awduron, actorion, beirdd, eglwyswyr a gwleidyddion.
DATGANIAD DROS DDEMOCRATIAETH GYMREIG
Yr ydym ni yr isod yn credu bod creu system o lywodraeth ddemocrataidd effeithiol i Gymru yn fater o’r pwys mwyaf.
Fe ddylai system felly fod:
Yn effeithlon yn ei defnydd o amser ac adnoddau;
Yn ddealladwy ac yn dryweladwy;
Yn hyrwyddo cyfranogiad eang gan y cyhoedd a chymdeithas sifil;
Yn parchu ymreolaeth y Cynulliad Cenedlaethol fel y corff etholedig sy’n cynrychioli pobl Cymru;
Yn cynnig sefydlogrwydd cyfansoddiadol a thrwy hynny fodd i ganolbwyntio ar weithredu rhaglen bolisi a all fynd i’r afael â phroblemau a chyflawni potensial Cymru.
Fe gredwn ni y byddai hyn yn cael ei gyflawni orau drwy roi pwerau deddfu cynradd i’r Cynulliad Cenedlaethol, ac rydyn ni’n galw am gynnal refferendwm i’r pwrpas hynny.
Gallwch ddangos eich cefnogaeth i'r Datganiad drwy ddilyn y ddolen hon a chwblhau'r ffurflen, neu drwy lawrlwytho ac argraffu copi o'r Datganiad yma a'i ddychwelyd at y cyfeiriad a nodir.
NOD AC AMCANION CYMRU YFORY
Amcanion y mudiad yw i:
Annog gweithredu Argymhellion Adroddiad Richard Annog;
Annog cymdeithas sifig a’r cyhoedd i gyfrannu i drafodaeth agored, wybodus ar ddyfodol cyfansoddiadol Cymru;
Annog diddordeb o fewn cymdeithas Gymreig mewn gwleidyddiaeth yn gyffredinol, ac annog cymdeithas sifig i ymwneud a Chynulliad Cenedlaethol Cymru.
Yn 2007, cyhoeddwyd ein llawlyfr 'Cynulliad Cenedlaethol Cymru ar ei newydd wedd - canllaw', gyda'r bwriad o fod yn arweiniad hawdd ei ddeall i bwerau a threfnidaeth newydd y Cynulliad Cenedlaethol. Ar hyn o bryd, rydym yn y broses o gyhoeddi cyfres o Bapurau Briffio Datganoli sydd yn edrych ar ystod eang o bynciau perthnasol i ddyfodol datganoli yng Nghymru, ac yn cyfrannu at y drafodaeth bresennol.
PARATOWCH AT Y DDADL FAWR
Mae Llywodraeth Cymru’n Un wedi ymrwymo i sicrhau hawliau deddfu cynradd i’r Cynulliad Cenedlaethol o dan Ran 4 Deddf Llywodraeth Cymru 2006, ac i gynnal refferendwm ar y cwestiwn yma erbyn Mai 2011 fan bellaf. I baratoi’r tir ar gyfer hyn bydd Confensiwn Cymru-Gyfan, wedi’i gadeirio gan Syr Emyr Jones Parry, yn arwain trafodaeth genedlaethol ar yr achos dros hawliau deddfu cynradd.
Mae Cymru Yfory yn cefnogi’n gryf y bwriad i roi hawliau deddfu cynradd i’r Cynulliad. Bydd hyn yn hwyluso gweithredu polisiau sy’n addas i Gymru ac yn fodd i ddatblygu ein bywyd cenedlaethol. Mae’r trefniadau presennol, er yn rhoi pwerau ychwanegol defnyddiol, yn rhy gyfyngedig, yn or-gymhleth, yn llyncu amser, ac yn gorfod cael caniatâd Senedd y Deyrnas Gyfunol (DG) bob cam o’r daith. Rydyn ni am weld setiad cyfansoddiadol a fydd yn sefydlog, yn eglur, yn effeithlon, ac yn parchu ymreolaeth y Cynulliad. Er mwyn sicrhau hynny mae’r materion canlynol, sydd heb eu cynnwys yn Neddf 2006, yn ein barn ni yn allweddol. Mae ar y Cynulliad angen:
80 o Aelodau Cynulliad (ACau). Mae 60 o ACau (45 heb gynnwys gweinidogion) yn rhy fach ar gyfer deddfu effeithiol a chraffu ar weithgareddau’r Llywodraeth;
System o ethol ACau sy’n decach ac yn fwy cyfrannol na’r un cyfredol. Fe argymhellodd Comisiwn Richard ddefnyddio’r Bleidlais Drosglwyddadwy Sengl (STV). Mae angen ail-edrych ar y system etholiadol;
Sefyldu awdurdod cyfreithiol ar wahan i Gymru, fel sy’n bod yn yr Alban a Gogledd Iwerddon;
Pwer cyffredinol i ddeddfu fel sy’n bod yn yr Alban, yn hytrach na rhestriad maith o feysydd a ddatganolwyd;
Gwell dull o gyllido’i wariant. Mae’r system bresennol yn annheg i Gymru ac yn ddiffygiol o ran atebolrwydd i’r etholwyr.
Ein barn ni yw bod angen gweithredu’r camau yma cyn gynted â phosibl er mwyn cael llywodraethu effeithiol yng Nghymru.
Lansio'r Datganiad dros Ddemocratiaeth Gymreig
05.06.09
Ar ddydd Mercher 10fed Mehefin 2009 am 1.00yh, bydd Cymru Yfory yn lansio Datganiad dros Ddemocratiaeth Gymreig ar risiau'r Senedd ym Mae Caerdydd.
